انتخاب دهان شویه مناسب، نحوه استفاده، انواع (فلوراید وکلرهگزیدین) و خواص آن

dah

دهانشویه با اهداف متعددی مورد استفاده قرار می‌گیرد، از جمله رفع بوی بد دهان، مبارزه با پوسیدگی و یا جلوگیری از تجمع پلاک و مواد چسبنده‌ای که حاوی جرم و میکروب بوده و می‌تواند به بیماری‌های دهان منجر شود. کاربردهای اصلی و مزایای جانبی دهانشویه، مکمل رعایت بهداشت دهان است و احساس تازگی و سلامتی به دهان می‌بخشد.

اگر چه ممکن است دهانشویه دهان را تمیز کرده و طعم تازگی به آن ببخشد، اما برخی از آنها می‌تواند مضر باشد، زیرا بوی بد و طعم نامطبوع دهان را پنهان می‌کند، در حالی که این علائم، از نشانه‌های بیماری‌های پریودنتال است که موجب التهاب و تخریب ساختارهای حمایتی دندان و پوسیدگی آن می‌شود. برای پیشگیری از بروز مشکلات دندانی، بهتر است به متخصص مراجعه نمایید تا متناسب با مشکلتان، بهترین دهانشویه را به شما معرفی نماید.

دندانپزشکان برای بیماران مبتلا به مشکلات شدید دهان و دندان، مانند پوسیدگی، بیماری لثه، التهاب لثه و خشکی دهان، ممکن است دهانشویه‌های خاصی را توصیه کنند. همچنین به کسانی که با توجه به مشکلات فیزیکی و یا به دلایل پزشکی قادر به استفاده از مسواک نیستند، محلول‌های شستشو دهنده مختلفی توصیه می‌کنند.

با این حال، دهان‌شویه‌ها نمی‌توانند جایگزین مراجعات منظم دندانپزشکی و مراقبت‌های بهداشتی در منزل باشند. مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و مراجعه منظم به دندانپزشک برای مبارزه با پوسیدگی دندان و بیماری لثه ضروری است. جهت پیشگیری از مشکلات دهان و دندان‌ و پاسخ به سؤالات خود و نیز دریافت نکات مراقبت‌‌های بهداشتی دهان و دندان، می‌توانید از طریق شماره‌های 02126110052- 02126110053-09193040491  با دندانپزشکان ما در ارتباط باشید.

انواع دهانشویه چیست؟


dah1

به طور کلی انواع دهان شویه ها به عنوان محصولات بهداشتی یا درمانی یا ترکیبی از این دو  طبقه‌بندی می‌شوند.

دهان‌شویه‌های بهداشتی

محلول‌های بهداشتی بدون نسخه، محصولاتی هستند که به حذف موادی که قبل یا بعد از مسواک زدن در دهان باقی می‌مانند، کمک می‌کنند. همچنین به طور موقت بوی بد دهان را برطرف می‌سازند، باکتری‌های دهان را کاهش داده و طعم دلپذیر و تازه‌ای به دهان می‌بخشند.

دهانشویه‌های درمانی

محلول‌های شستشو دهنده درمانی علاوه بر فوائد محلول‌های بهداشتی، حاوی یک ماده فعال هستند که به محافظت در برابر برخی از بیماری‌های دهان و دندان کمک می‌کند. دهانشویه‌های درمانی توسط FDA و توسط انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) تأیید شده‌اند. بر حسب کاربرد، این محلو‌ل‌ها می‌توانند به انواع ضد پلاک، ضد امراض لثه و محلول‌های ضد پوسیدگی حاوی فلوراید طبقه‌بندی شوند.

انواع دهانشویه درمانی


dah2

دهانشویه‌های درمانی را می‌توان به سه نوع اصلی تقسیم کرد: ضدعفونی کننده، ضد تجمع پلاک و پیشگیری کننده.

دهانشویه ضد عفونی کننده

دهانشویه‌ حاوی کلرهگزیدین با غلظت 0.2 درصد یکی از ضد عفونی کننده‌هایی است که معمولاً برای مراقبت‌ بهداشتی دهان و دندان تجویز می‌شود. این محلول‌ مدتهاست که به عنوان یک استاندارد طلایی در میان دهانشویه‌های ضدعفونی کننده دهان و دندان شناخته شده‌ است و برای مبارزه با باکتری‌ها‌ و قارچ‌های دهان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  • دهانشویه کلرهگزیدین اغلب قبل از جراحی و یا پس از آن، زمانی که بار باکتریایی در محل جراحی با روشهای دیگر کاهش نمی‌یابد و یا هنگامی که مسواک زدن برای بیمار دشوار است، به عنوان یک درمان مکمل کوتاه مدت و یا به عنوان جایگزینی برای مراقبت‌های روازنه بهداشت دهان و دندان تجویز می‌شود.
  • دهانشویه کلرهگزیدین همچنین در درمان فوری زخم‌های دهان و عوارض فرسایشی مخاط دهان، به منظور جلوگیری از عفونت ثانویه‌ای که ممکن است روند درمان را کندتر سازد، تجویز می‌شود.
  • این دهانشویه‌ همچنین برای رفع بوی بد دهان ناشی از تجمع گسترده‌ باکتری‌های آزاد کننده گوگرد در سطح پشت زبان (یک سوم انتهایی آن) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

عوارض جانبی شایع استفاده از دهان شویه کلرهگزیدین عبارتند از: لک‌های قهوه‌ای روی دندان و دندان مصنوعی، افزایش تشکیل جرم ( تارتار یا کالکولوس) و خشکی دهان.

دهانشویه ضد تجمع پلاک

پلاک دندان لایه‌ای است که از تجمع باکتری‌ها تشکیل می‌شود. دهانشویه ‌ضدپلاک شامل انواع مواد تشکیل دهنده فعال، اعم از آنتی بیوتیک‌ها (به عنوان مثال، ستیل پیریدینیوم کلراید) و عوامل جلوگیری کننده از چسبیدن باکتری به سطوح دندان (به عنوان مثال، هیدروکلراید دلموپینول آمین الکل) و چربی‌های ضروری (به عنوان مثال، تیمول، اوکالیپتول و منتول همراه با متیل سالیسیلات) است.

دهانشویه ضدپلاک بر مراحل مختلف شکل‌گیری لایه‌های پلاک دهان اثر گذاشته و به کنترل مراحل اولیه و پیشرفت بیماری‌های لثه کمک می‌کند و نقش موثری در کاهش پوسیدگی دندان‌ها دارد.

دهانشویه پیشگیری کننده

از میان دهانشویه‌هایی که دارای اثرات پیشگیری اولیه هستند، دهانشویه‌های حاوی فلوراید به طور گسترده‌ای برای جلوگیری از پوسیدگی دندان و در برخی موارد برای اصلاح ضایعات اولیه پوسیدگی دندان مورد استفاده قرار می‌گیرند. دهانشویه‌ها و یا محلول‌های شستشوی دهان حاوی فلوراید برای بیماران بالاتر از هشت سال که در معرض خطر ابتلا به پوسیدگی دندان هستند، توصیه و یا تجویز می‌شود.

برای استفاده از این دهانشویه‌ها دو گزینه وجود دارد: شستشوی روزانه با محلول‌های حاوی فلوراید (0.05 درصد سدیم فلوراید) و یا یکبار شستشو در هفته با دهانشویه‌ قوی‌تر (0.2 درصد سدیم فلوراید). نتایج تحقیقات نشان داده است که هر دو گزینه سبب کند شدن روند پیشرفت پوسیدگی دندان در کودکان می‌شود. توصیه همیشگی متخصصان این است که این محصولات به عنوان مکملی برای مسواک زدن (دو بار در روز) با خمیر دندان حاوی حداقل 1350 پی پی‌ام فلوراید استفاده شود.

سایر دهانشویه‌ها‌

دهانشویه‌ها ممکن است برای کنترل حساسیت دندان نیز مورد استفاده قرار گیرند. حساسیت دندان به گرما همچنین ممکن است نشانه‌ای از یک بیماری نیازمند درمان باشد. دهانشویه‌های ضد حساسیت نباید برای مدت طولانی بدون مشورت با دندانپزشک استفاده شوند.

در حال حاضر دهانشویه‌های سفید کننده‌ دندان‌ (بدون نسخه) به محصولات پُر طرفداری تبدیل شده‌اند. مواد تشکیل دهنده فعال در این محصولات معمولاً پراکسید هیدروژن یا کاربامید پراکساید است. بیمارانی که از دهانشویه سفید کننده دندان‌ استفاده می‌کنند، باید از عوارض جانبی احتمالی، از جمله حساسیت دندانها و سوزش لثه‌ها آگاه باشند.

از چه نوع دهانشویه‌ای باید استفاده کرد؟


 dah3

این هم بستگی به نیازهای شما دارد. اکثر دهان شویه‌های ضدپلاک (بدون نسخه) و ضدعفونی کننده، تاثیر اندکی (20-20 درصد) در کاهش پلاک‌ دندان دارند. با این حال، دهانشویه ضدپوسیدگی حاوی فلوراید، با 50 درصد باکتری‌های مسبب پوسیدگی مبارزه می‌کنند. اما بسیاری از دندان‌پزشکان استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید را به تنهایی برای حفاظت در برابر پوسیدگی دندان، کافی نمی‌دانند.

زمان و تعداد دفعات استفاده از دهان‌شویه


dah4

دندانپزشکان مراحل زیر را برای شستشوی دهان با دهان‌شویه‌های ضدپوسیدگی توصیه می‌کنند:

 بعد از هر وعده غذایی، دندان‌های خود را مسواک زده، نخ دندان بکشید و سپس دهان خود را بشویید. قبل از استفاده از دهان‌شویه ضد پوسیدگی، دندان‌ها باید تا حد ممکن تمیز باشند تا خواص پیشگیری کننده فلوراید به طور کامل بدست آید. برای دهانشویه‌های ضد پلاک همین مراحل را می‌توان انجام داد.

آیا استفاده از دهانشویه عوارض جانبی دارد؟


استفاده از دهانشویه بسته به نوع آن با عوارض همراه است. استفاده همیشگی از دهانشویه ضد عفونی کننده که حاوی سطح بالایی از الکل (18 تا 26 درصد) باشد، ممکن است احساس سوزش در گونه‌ها‌، دندانها‌ و لثه‌ها را تولید کند. دهانشویه‌ها در صورت بلعیده شدن یا استفاده بیش از حد توسط کودکان می‌توانند سبب مسمومیت شوند. برای یک کودک با وزن تنها 12 کیلو گرم، خوردن 140 تا 280 گرم از دهانشویه حاوی الکل می‌تواند کشنده باشد. بسیاری از دهانشویه‌های دارای فرمول غلیظ‌تر می‌توانند منجر به زخم و آفت دهان، حساسیت ریشه دندان، لکه‌های دندان، درد، بی‌حسی و یا تغییر طعم دهان شوند.